[Giải đáp] Sau dấu chấm phẩy có viết hoa không?

Viết hoa đúng quy tắc là một trong những yêu cầu cơ bản trong các văn bản hành chính. Việc viết hoa đúng quy tắc không chỉ tạo nên sự chỉn chu về hình thức mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong công việc. Hãy theo dõi bài viết sau của Dân văn phòng, để tìm hiểu sau dấu chấm phẩy có viết hoa không nhé. 

Sau dấu chấm phẩy có viết hoa không? 

Theo Nghị định 30 quy định: Viết hoa chữ cái đầu tiên trong âm tiết thứ nhất trong một câu hoàn chỉnh; sau dấu chấm hỏi (?); sau dấu chấm than (!) và khi xuống dòng. 

Tuy nhiên, Nghị định 30 không chứa bất kỳ quy định nào khác đòi hỏi việc viết hoa chữ cái đầu tiên sau dấu chấm phẩy. Do đó, sau dấu chấm phẩy không yêu cầu viết hoa chữ cái đầu.

Sau dấu chấm phẩy có viết hoa không? 

Các trường hợp bắt buộc viết hoa 

Căn cứ theo Nghị định 30, các văn bản hành chính và bản sao văn bản của các cơ quan, tổ chức nhà nước doanh nghiệp nhà nước sẽ phải viết hoa trong các trường hợp sau:

Viết hoa danh từ tên riêng chỉ người 

Nguyên tắc viết hoa của danh từ tên riêng chỉ người:

  • Đối với tên thông thường: Viết hoa chữ cái đầu của tất cả các âm tiết trong danh từ riêng chỉ tên người. Ví dụ: Hồ Chí Minh, Nguyễn Ái Quốc…
  • Tương tự, với tên hiệu, tên gọi của nhân vật lịch sử, cũng viết hoa chữ cái đầu của tất cả các âm tiết. Ví dụ: Vua Hùng, Thánh Gióng, Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Bác Hồ, Cụ Hồ…

Trường hợp tên người nước ngoài phiên âm sang tiếng Việt:

  • Nếu phiên âm sang chữ Hán – Việt, tuân theo nguyên tắc viết tên người Việt Nam. Ví dụ: Mao Trạch Đông, Khổng Tử, Vương Chiêu Quân, Kim Nhật Thành,…
  • Trong trường hợp phiên âm không sử dụng chữ Hán – Việt (phiên âm gần giống cách đọc), viết hoa chữ cái đầu âm tiết đầu của mỗi thành phần. Ví dụ: Phri-đrích Ăng-ghen, Vla-đi-mia I-lích Lê-nin…

Viết hoa tên địa lý 

Tên địa lý Việt Nam 

Tên gọi các đơn vị hành chính, thường kết hợp một danh từ chung chỉ loại đơn vị hành chính với một tên riêng của đơn vị hành chính đó. Các danh từ chung có thể là tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương; xã, phường, thị trấn.

Khi viết tên gọi của các đơn vị hành chính này, bạn phải viết hoa chữ cái đầu tiên của mỗi âm tiết trong tên riêng và không được dùng dấu gạch nối giữa các âm tiết.

Ví dụ: thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Thái Bình…

  • Trong trường hợp tên gọi của đơn vị hành chính bao gồm một danh từ chung kèm theo một số thứ tự, một tên người hoặc một sự kiện lịch sử, bạn phải viết hoa toàn bộ danh từ chung chỉ đơn vị hành chính đó. Ví dụ: Quận 3, Phường Điện Biên Phủ,…

Có hai ngoại lệ trong cách viết hoa tên địa lý là: Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

  • Đối với các tên địa lý chỉ những địa hình như sông, núi, hồ, biển, cửa, bến, cầu, vũng, lạch, vàm… nếu kết hợp với một tên riêng chỉ có một âm tiết và trở thành tên riêng của địa danh đó thì cần viết hoa tất cả các chữ cái trong tên gọi của địa danh.

Ví dụ: Vũng Tàu, Lạch Trường, Vàm Cỏ, Cầu Giấy, Cửa Lò,…

Viết hoa tên địa lý 

  • Nếu danh từ chung chỉ địa hình đi kèm với một tên riêng thì chỉ viết hoa tên riêng và không viết hoa danh từ chung. Ví dụ: biển Lăng Cô, chợ Bến Thành, sông Hồng, vịnh Hạ Long,…
  • Khi tạo ra các tên gọi cho các vùng, miền hoặc khu vực nhất định bằng cách sử dụng từ chỉ phương hướng kết hợp với từ chỉ phương hướng khác hoặc danh từ chỉ địa hình thì phải viết hoa chữ cái đầu của mỗi âm tiết trong tên gọi đó.

Ví dụ: Đông Bắc, Tây Bắc, Bắc Bộ,…

Tóm lại, việc viết hoa tên địa lý tuân theo những quy tắc cụ thể này giúp thể hiện một cách chính xác và rõ ràng các tên riêng và các yếu tố địa lý khác nhau.

>> Có thể bạn quan tâm: Mẫu đơn xin nghỉ phép mới nhất năm 2023

Tên địa lý nước ngoài

Viết tên địa lý nước ngoài bằng tiếng Việt, cần phải tuân theo những quy tắc viết hoa nhất định để đảm bảo sự chính xác, cũng như tôn trọng văn hóa và ngôn ngữ của đất nước đó. Các quy tắc viết hoa tên địa lý nước ngoài phiên âm sang tiếng Việt là:

  • Nếu tên địa lý được phiên âm theo âm Hán – Việt, tức là sử dụng các âm tiết có trong tiếng Việt để gần đúng với cách phát âm của ngôn ngữ gốc, thì bạn viết hoa theo quy tắc viết hoa tên địa lý Việt Nam. Ví dụ: Mỹ (America), Bắc Kinh (Beijing), Anh (England), Pháp (France)…
  • Nếu tên địa lý không được phiên âm theo âm Hán – Việt, mà được phiên âm theo cách viết của ngôn ngữ gốc, tức là sử dụng các ký tự Latin để ghi lại cách viết của ngôn ngữ gốc, thì bạn viết hoa theo quy tắc viết hoa tên người nước ngoài. Tuy nhiên, điều kiện là tên địa danh phải được sử dụng rộng rãi và chính thức trong ngôn ngữ Việt Nam. Ví dụ: Xô-ma-li (Somalia), Gi-bu-ti (Djibouti)…
  • Trong trường hợp tên địa danh nước ngoài đã được sử dụng trong tiếng Việt một cách thông dụng, nên viết theo cách phổ biến nhất. Ví dụ: Paris (Pháp), Sydney (Úc), Tokyo (Nhật Bản), Bangkok (Thái Lan)…
  • Nếu tên địa danh nước ngoài gồm có nhiều từ, thì ta viết hoa chữ cái đầu của từ đầu tiên và từ có ý nghĩa quan trọng nhất trong tên địa danh đó. Ví dụ: Hoa Kỳ (United States), New York (Mỹ), Rio de Janeiro (Brazil)…

Việc tuân theo những quy tắc này, sẽ thể thể hiện sự tôn trọng và chính xác trong việc truyền đạt thông tin địa lý đối với văn hóa và ngôn ngữ của các quốc gia

Viết hoa tên cơ quan, tổ chức, chính phủ 

Viết hoa tên cơ quan, tổ chức, chính phủ 

Khi viết văn bản chính thức, cần phải tuân theo quy định về viết hoa tên cơ quan, tổ chức ở Việt Nam. Quy định này yêu cầu cần phải viết hoa chữ cái đầu của các từ hoặc cụm từ chỉ loại hình, chức năng, lĩnh vực hoạt động của cơ quan, tổ chức.

Ví dụ, ta phải viết hoa các tên cơ quan, tổ chức sau đây: Văn phòng Chủ tịch nước, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tổng cục Thuế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, và nhiều cơ quan, tổ chức khác.

Đối với một số tên cơ quan, tổ chức đặc biệt thì việc viết hoa các chữ cái đầu là rất quan trọng, như Tổng cục Thanh tra Chính phủ, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn phòng Trung ương Đảng,, Tổng cục Bảo vệ Môi trường, Tổng cục Hậu cần Quân đội…

Khi viết tên cơ quan, tổ chức nước ngoài trong văn bản tiếng Việt, sẽ có hai cách là dịch nghĩa ra tiếng Việt hoặc phiên âm theo nguyên ngữ. Nếu dịch nghĩa ra tiếng Việt cần viết hoa chữ cái đầu của từ hoặc cụm từ chỉ loại hình, chức năng hoặc lĩnh vực hoạt động của cơ quan, tổ chức. Nếu phiên âm theo nguyên ngữ thì sử dụng phiên âm theo cách viết tắt trong nguyên ngữ hoặc chuyển tự La tinh.

Khi viết tắt tên cơ quan, tổ chức này thì ta in hoa toàn bộ các chữ cái. Điều kiện là tên cơ quan, tổ chức này phải được sử dụng rộng rãi và chính thức trong ngôn ngữ Việt Nam.

Ví dụ:

  • Tên cơ quan, tổ chức được dịch nghĩa ra tiếng Việt: Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization – WHO), Tổ chức Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization – UNESCO), Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (North Atlantic Treaty Organization – NATO), …
  • Tên cơ quan, tổ chức được phiên âm theo cách viết tắt trong nguyên ngữ: Tổ chức Thương mại Thế giới (World Trade Organization – WTO), Liên Hợp Quốc (United Nations – UN), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast Asian Nations – ASEAN),…
  • London (Luân Đôn), Singapore (Xin-ga-po), Seoul (Se-un), Sydney (Xít-nê),.. là những tên cơ quan, tổ chức được phiên âm theo chuyển tự La-tinh.

Nếu viết văn bản tiếng Anh, sẽ áp dụng quy tắc viết tên cơ quan, tổ chức nước ngoài theo đúng chuẩn của ngôn ngữ này. Thường khi viết tiếng Anh, ta sẽ viết tắt tên cơ quan, tổ chức nước ngoài và in hoa toàn bộ các chữ cái của tên viết tắt đó.

Tên năm âm lịch, lễ tết trong năm 

Khi viết tên các năm âm lịch, các ngày tết, ngày và tháng trong năm trong văn bản, ta cần phải tuân theo quy tắc viết hoa như sau:

  • Tên các năm âm lịch thì viết hoa chữ cái đầu của mỗi âm tiết trong tên gọi. Ví dụ: Kỹ Mão, Tân Hợi, Bích Tuất, Kỷ Tỵ, …
  • Tên các ngày tết thì viết hoa chữ cái đầu của âm tiết đầu tiên trong tên gọi. Ví dụ: tết Nguyên đán, tết Trung thu.
  • Tên các ngày trong tuần và tháng trong năm thì viết hoa chữ cái đầu của âm tiết chỉ ngày và tháng khi không dùng chữ số. Ví dụ: tháng Hai, tháng Ba, thứ Năm, thứ Sáu…

Tên các sự kiện lịch sử

Khi viết tên các sự kiện lịch sử và các triều đại trong văn bản, ta cần phải viết hoa chữ cái đầu của mỗi âm tiết trong tên gọi. Ngoài ra, nếu có các số chỉ mốc thời gian thì ta cũng phải ghi bằng chữ và viết hoa chữ đó. 

Ví dụ: Triều Lê, Triều Lý, Triều Trần, Triều Nguyễn, Cách mạng tháng Tám,…

Trường hợp đặc biệt khác

Ngày lễ, ngày kỷ niệm: Viết hoa tên các ngày lễ, ngày kỷ niệm trong văn bản là một quy tắc viết hoa quan trọng để tôn trọng và nhấn mạnh ý nghĩa của các ngày lễ, ngày kỷ niệm đó. Ta phải viết hoa chữ cái đầu của mỗi âm tiết tạo thành tên gọi của ngày lễ, ngày kỷ niệm. 

Ví dụ: Ngày Quốc tế Lao động 1/5, ngày Quốc khánh 2/9, ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10…

Ngày trong tuần và tháng: Trong năm trong văn bản, viết hoa chữ cái đầu của âm tiết chỉ ngày và tháng nếu không dùng chữ số. Ví dụ: thứ Hai, thứ Ba, tháng Chín, tháng Mười…

Các tác phẩm, sách báo, tạp chí: Trong văn bản, viết hoa chữ cái đầu của âm tiết đầu tiên trong tên gọi. Ví dụ: từ điển Bách khoa Việt Nam, tạp chí Lao động và Công đoàn, …

Bài viết trên của Dân văn phòng đã giải đáp đến bạn đọc câu hỏi sau dấu chấm phẩy có viết hoa không? Chúng tôi hy vọng rằng những thông tin mà chúng tôi cung cấp đã hỗ trợ bạn trong việc viết một văn bản hành chính đúng tiêu chuẩn.

 

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x